Prosimy o zapoznanie się z zasadami zwiedzania Muzeum w czasie obowiązywania stanu epidemii. Dziękujemy!

Etnografia

Dział Etnografii dokumentuje kulturę wsi regionu gliwickiego, a porównawczo także z innych terenów Śląska – znacząca ilość obiektów pochodzi z Beskidu Śląskiego – i Małopolski. W zbiorach znajduje się ponad 6000 obiektów i około 6200 archiwalnych klisz szklanych i fotografii o tematyce etnograficznej.

Na szczególną uwagę zasługuje kolekcja XIX i XX-wiecznej krakowskiej i śląskiej rzeźby ludowej w drewnie, w tym przedstawienia Chrystusa Frasobliwego, Upadek Chrystusa pod krzyżem, Pieta, wyobrażenia najbardziej popularnych świętych. Malarstwo prezentowane jest przez religijne obrazy malowane na płótnie i na szkle oraz malarskie zdobienia mebli, a także powojenne malarstwo nieprofesjonalne. Uzupełnieniem są oleodruki, obrazy przestrzenne itp.

Dużą część zbiorów stanowią kobiece i męskie stroje ludowe, pochodzące z regionu gliwickiego, z terenu Śląska Cieszyńskiego i innych części Górnego i Dolnego Śląska. Na szczególną uwagę zasługują między innymi czepce haftowane na tiulu oraz wyszywane złotymi nićmi.

Sprzęt domowy i gospodarczy to także istotna część zbiorów, prezentująca wyposażenie dawnych domów wiejskich oraz zajęcia ludności. Wyróżniają się tutaj eksponaty z Beskidu Śląskiego: rzeźbione czerpaki, łyżniki, solniczki, formy na masło oraz dzbany, misy i in. Liczne obiekty dokumentują dawne rzemiosło wiejskie.

Prawie kompletne wyposażenie podgliwickiej kuźni, sprzęty do obróbki drewna, formy piernikarskie, sprzęt do tkactwa, rybołówstwa, szewstwa, powroźnictwa, pszczelarstwa – to tylko niektóre elementy z tej części zbiorów. Wśród nich wyróżnia się sprzęt użytkowy prezentujący jednocześnie bogate zdobnictwo ludowe.

Obrzędowość ludowa związana jest głównie z kolekcją śląskich zdobionych jajek wielkanocnych, tzw.  „kroszonek”. Zbiór ten jest plonem konkursów organizowanych przez Muzeum w Gliwicach w latach 60-tych i rokrocznie od 1989 roku. Do zbioru należą także rzeźbione maski zapustne oraz pamiątki religijne, głównie chrztu i komunii.

Wspaniałym uzupełnieniem opisanych zbiorów są archiwalne fotografie ukazujące różne dziedziny życia i obrzędowości wiejskiej, pochodzące nie tylko z terenu Górnego Śląska, głównie z lat 1914-1960.

Eksponaty z zakresu etnografii pozyskiwane są głównie drogą zakupów w trakcie penetracji terenowych, a niejednokrotnie trafiają do zbiorów jako dary od osób prywatnych. Odrębnym źródłem pozyskiwania obiektów są tematyczne konkursy.

Bożena Kubit


 

Adres działu

Willa Caro
ul. Dolnych Wałów 8a
Ta strona używa plików cookies Dowiedz się więcej