Muzealny salon dla Pań. Piękno pod gorsetem: higiena i uroda w XIX wieku
Czy w XIX wieku naprawdę unikano kąpieli?
Dlaczego blada cera była cenniejsza niż złoto?
I co wspólnego z codzienną higieną miały wafle arszenikowe, ołów oraz… tajemnicze saszetki ukryte w odzieży? A wreszcie — jak wyglądała męskość w czasach, gdy dżentelmen częściej pachniał piżmem i tytoniem niż mydłem, a ideał siły nie zawsze szedł w parze z czystością?
Z okazji Dnia Kobiet zapraszamy w fascynującą podróż do świata ukrytego pod warstwą koronek, halek i gorsetów. To opowieść o epoce, w której piękno było obowiązkiem, a higiena – sztuką balansowania między rozsądkiem, modą i medycyną.
W XIX wieku wierzono, że „woda osłabia organizm”, a zbyt częste kąpiele mogą prowadzić do chorób. Francuski poradnik z 1834 roku ostrzegał:
„Zanurzanie całego ciała w wodzie winno być praktykowane z największą roztropnością, albowiem pory skóry otwarte bywają na wszelkie miazmaty.”
Zamiast kąpieli stosowano nacieranie octem, perfumowane pudry i zmianę bielizny – to ona miała „czyścić ciało”. Jak pisała jedna z autorek poradników dla dam:
„Czysta koszula jest dla ciała tym, czym świeże powietrze dla płuc.”
Dowiemy się, dlaczego damy ryzykowały zdrowiem, pijąc arszenik dla „szlachetnej bladości”, jak pachniały pierwsze dezodoranty i dlaczego XIX-wieczni mężczyźni nosili brody jak trofea — przekonani, że im bujniejszy zarost, tym większa odwaga, siła charakteru i… męskość, nawet jeśli kąpiel odkładali na „lepszą okazję”.
Wspólnie odkryjemy, dlaczego higiena w XIX wieku miała więcej wspólnego z reputacją niż ze zdrowiem oraz w jaki sposób, zarówno kobiety, jak i mężczyźni stawali się ofiarami — a czasem świadomymi twórcami — niezwykle wymagających norm społecznych.
Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z historią, która pachnie fiołkową wodą i odsłania zaskakujące, momentami prowokujące oblicze XIX-wiecznej elegancji.
Po tym wykładzie inaczej spojrzycie na pojęcie „naturalnego piękna” i „prawdziwej męskości”.
***
Kontynuacja cyklu spotkań w gliwickim Muzeum zachwyci wszystkich, którzy pasjonują się modą, życiem i obyczajami XIX stulecia. Raz w miesiącu, w sobotnie przedpołudnia, zapraszamy do muzealnych wnętrz, gdzie porozmawiamy o życiu naszych prababek i przejrzymy się w ich oczach niczym w patynowanym zwierciadle, pełnym obrazów dawnej codzienności. Spotkania przygotowała i prowadzić będzie Justyna Domżalska-Mańka, która od 20 lat uczestniczy w inscenizacjach historycznych, zgłębiając wiedzę o obyczajowości i kulturze materialnej minionych wieków. O podróżach w czasie pisze na stronie https://www.instagram.com/karenina.garden/
Na każdym spotkaniu prowadząca wystąpi w stroju nawiązującym do omawianego tematu.
Naszym cyklem spotkań pragniemy przybliżyć dawne życie widziane z perspektywy kobiet. Zanurzymy się w kufrze pełnym wspomnień o minionym świecie, zajrzymy do garderoby i pokoju kąpielowego, zgłębimy tajemnice małżeńskiej alkowy, przyjrzymy się XIX – wiecznej modzie i obyczajom oraz poznamy codzienne przedmioty użytkowe, które przykrył już kurz niepamięci – mówi autorka cyklu.
Harmonogram spotkań
3 stycznia 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Gdy dzwoniły dzwonki powozów: towarzyski świat XIX-wiecznych miast
14 lutego 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Listy i westchnienia: jak kochano epistolograficznie?
7 marca 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Piękno pod gorsetem: higiena i uroda w XIX wieku
18 kwietnia 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Jak ocalić reputację? Savoir-vivre w XIX wieku
9 maja 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Krynolina i turniura. W garderobie szlachcianki
13 czerwca 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Małe światy wielkiej epoki: wiktoriańskie domy dla lalek
5 września 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Z kapeluszem i lornetką. Jak podróżowały kobiety w XIX stuleciu?
3 października 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Damy epoki napoleońskiej – moda i życie kobiet w czasach Księstwa Warszawskiego
7 listopada 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Niciak i szkandela. Zapomniane przedmioty użytkowe XIX wieku
5 grudnia 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro
Z rozsądku czy z miłości? Ślub i małżeństwo w XIX wieku bez lukru
Powiązane wydarzenia
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Nowy cykl spotkań w Willi Caro: Muzealny...
sobota, 8 marca 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań: W sieni, w alkierzu...
sobota, 12 kwietnia 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej..., Bardzo ważne!
Muzealny salon dla Pań: Na werandzie, w...
sobota, 10 maja 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań: Żołnierzyki,...
sobota, 31 maja 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań: Koleją, wolantem i...
sobota, 5 lipca 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań: Na letnisku, u wód...
sobota, 2 sierpnia 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań: Poznam gładką...
sobota, 6 września 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań. Nie tylko...
sobota, 4 października 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań. O modzie, życiu i...
sobota, 8 listopada 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań. O modzie, życiu i...
sobota, 6 grudnia 2025 godz. 11:30
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań. Gdy dzwoniły...
sobota, 3 stycznia 2026 godz. 11:00
Wykłady, Dla wszystkich, Nie przegap!, Coś więcej...
Muzealny salon dla Pań. Listy i...
sobota, 14 lutego 2026 godz. 11:00