/

Rodzinny splendor – wizerunki i kolekcje Ballestremów w zbiorach Muzeum

TERMIN 03 września - 31 grudnia 2010
MIEJSCE Willa Caro

Wystawa prezentuje eksponaty ze zbiorów Muzeum w Gliwicach, wybrane przedmioty z kolekcji rodziny von Ballestrem z pałacu w Pławniowicach oraz dawne eksponaty z Oberschlesisches Museum in Gleiwitz ze znanym rodem związane.
Rodzina należała do znamienitych rodów ziemiańskich, hrabiowskich była skoligacona z 76 znamienitymi rodami europejskimi z Niemiec, Węgier, Austrii, Francji, Włoch i Polski, Do rozległych dóbr rodzinnych należały miejscowości i rezydencje należały rezydencje położone na Górnym i Dolnym Śląsku w Szklarach Górnych, Biedrzychowej, Oborze, Mieszkowicach, Owczarach, Radomiłowie, Cerekwicy, Luboradzu, Jagielnie, Kochcicach, Puszynie, Kostowie, Kumeradzie na Słowacji oraz pałac miejski we Wrocławiu. Ze wszystkich dóbr dziedziczonych największe znaczenie miał majorat pławniowicki założony przez Franciszka Wolfganga von Stechow w 1751.


Śląskim protoplastą był Giovanni Battista Angelo Ballestrero syn Marco Conte Ballestrero di Montalengho z Conte Astii i hrabianki Klary, Róży Frichingnano di Castellengo. W 1748 r. ożenił się z Marią Elżbietą von Stechow dziedzicząc pławniowicki majorat wraz z Rudą Śląską i Zabrzem Biskupicami. Spadkobiercą dóbr został jego siostrzeniec, Karol Franciszek hrabia von Ballestrem. Karol Franciszek zmarł w 1822 r, a jego brat i spadkobierca Karol Ludwik w 1829. Dochody z majoratu, leśnictwa i rolnictwa były przeznaczane do inwestowania w unowocześnianie przemysłu.

Najwybitniejszym przedstawicielem rodu, najbardziej zasłużonym dla Śląska był hrabia Franciszek II Ksawery von Ballestrem, Franz Xaver Graf Ballestrem, ur. 5 IX 1834 Pławniowice ? zm. 23 XII 1910. W stulecie, od daty jego śmierci Muzeum w Gliwicach pragnie pokazać pamiątki rodzinne i fragmenty kolekcji Balestremów zgromadzone w pławniowickiej rezydencji. Hrabia zakładał szpitale, szkoły, przedszkola, bezpłatne biblioteki. Starał się o fundusze dla wdów i osieroconych dzieci. Organizował dla pracowników i ich rodzin koncerty, spotkania teatralne, zajęcia sportowe i rekreacyjne. Własne wydatki ograniczał do minimum. Ufundował pierwsze w Europie, bezpłatne, o dwutygodniowych turnusach wczasy dla robotników. . Ballestrem, katolik z przekonania, praktykujący w wierze, szerzył tolerancję wobec innych wyznań chrześcijańskich.W licznych wystąpieniach w Parlamencie zwalczał poglądy ortodoksyjne i partykularyzm. Wymagania wobec zwykłych pracowników, kadry kierowniczej sprawującej nadzór, wobec siebie i najbliższej rodziny były równe. Synowie i spadkobiercy hrabiego Franciszka, Walenty od 1910 do 1920, następnie Mikołaj do 1945, w trudnych czasach kontynuowali również duchowe dziedzictwo. Prowadzili działalność charytatywną. Filarami rodzinnego kapitału nadal były rolnictwo, górnictwo, hutnictwo i leśnictwo. Z fundacji hrabiego Mikołaja powstała Gazeta Pracownicza ?Nach der Schicht – Castellengo Abwehr?, w której relacjonowano najważniejsze wydarzenia lokalne zarówno z najbliższej okolicy, jak i informowano o wszelkich międzynarodowych zawirowaniach politycznych dwudziestolecia międzywojennego i czasów drugiej wojny światowej. Kronika, informacje o organizowanych spotkaniach, świętach, urodzinach, najbliższych zabytkach, prowadzonej działalności socjalnej etc integrowały pracowników i ich rodziny. Tragedia wojny wpłynęła na rodzinę Ballestremów bezpośrednio. Najmłodszy brat Mikołaja, Zygfryd zginął na froncie rosyjskim. Hrabia Mikołaj zginął pod gruzami Drezna, a z nim, powierzone jego opiece bratanice i bratanek. Zostali pochowani wraz z innymi ofiarami wojny we wspólnej mogile na cmentarzu Heidefriedhof.

kurator wystawy: Jolanta Wnuk