Duży Salon, fot. W. Turkowski

Duży Salon, fot. W. Turkowski

Pokój Pana Domu, fot. W. Turkowski

Pokój Pana Domu, fot. W. Turkowski

/

Dziewiętnastowieczne wnętrza mieszkalne willi górnośląskich przemysłowców

WYSTAWA STAŁA
MIEJSCE Willa Caro
Mieszkalno-reprezentacyjna willa miejska została wybudowana w latach 1882-1885 na zamówienie śląskiego przemysłowca Oscara Caro. Willa jest główną siedzibą Muzeum w Gliwicach i należy do unikatowych przykładów dziewiętnastowiecznych obiektów z niemal całkowicie zachowanym wystrojem wnętrz. Wyposażenie pomieszczeń (zabytki ruchome) jest wtórne i pochodzi ze zbiorów własnych Muzeum. Autentyczny dom sięga pierwszego piętra. Drugie, pozbawione elementów stylowych, piętro zostało dobudowane w latach 20. XX w.
 
Hol na parterze
Pełni funkcję reprezentacyjną i jest wizytówką pana domu. Na piętro wiodą główne, paradne schody. Zachowały się w całości: oryginalna boazeria, strop oraz drzwi z elementami snycerki – dzieło rzemieślników z Berlina. Rzeźba gryfa przy schodach przedstawia fantastyczne zwierzę, podtrzymujące tarczę z monogramem OC (Oscar Caro).
 
Jadalnia 
Jedno z dwóch największych i najbardziej reprezentacyjnych pomieszczeń parteru willi, położone jest na lewo od wejścia głównego. W sali zachował się w całości eklektyczny wystrój o cechach neobaroku i neorenesansu włoskiego. Boazerie, strop zdobiony sztukateriami i malowidłem na płótnie, stolarka drzwiowa i okienna są oryginalne. Pod jadalnią, w piwnicy znajdowała się kuchnia. Posiłki transportowano windą do pomieszczenia obok jadalni, tak zwanego kredensu, w którym ostatecznie przygotowywano je przed podaniem na stół. Obecnie sala ma charakter użytkowy – odbywają się tutaj koncerty i konferencje.
 
Duży Salon
Umieszczony jest na osi głównego wejścia do budynku. Obok Jadalni jest najbogatszym pomieszczeniem przeznaczonym niegdyś na oficjalne spotkania towarzyskie. Zachowały się: oryginalny, kasetonowy, neorenesansowy strop oraz stolarka drzwiowa i okienna. Boazerie  i parkiet są rekonstruowane. Ściany, jak w większości sal na parterze, pokryto tkaniną o historycznym wzorze. Wnętrze zostało wyposażone w empirowe meble – kanapę, stół, komódkę, fotele i krzesła oraz okrągły stół o blacie z różnokolorowych kawałków marmuru i kamieni półszlachetnych. Przy komponowaniu wystroju wnętrz w XIX w. dopuszczano łączenie różnorodnych stylistycznie elementów – lampa wisząca, kinkiety, lustro z konsolą mają odmienny, neobarokowy i neorokokowy charakter.
 
Mały Salon (salon dla pań)
Z Dużego Salonu wiedzie wejście do narożnego saloniku przy „ogrodzie zimowym” (otwartej na zewnątrz loggi), przeznaczonego na spotkania towarzyskie kobiet. Zachował się oryginalny strop zdobiony sztukateriami – eklektyczny z elementami neobaroku. Boazerie, parkiet, tkanina na ścianach zostały zrekonstruowane. Wystrój saloniku jest lekki i bardziej kameralny, odbiegający charakterem od pozostałych oficjalnych, „ciężkich” i ciemnych pomieszczeń parteru. Wyposażono go w dziewiętnastowieczne meble – złocony komplet w typie „Ludwika XVI „, francuską barokową komodę, intarsjowaną różnymi gatunkami drewna i zdobioną odlewami z brązu oraz neorokokowe komódki i serwantkę.
 
Pokój Pana Domu 
Mały Salon połączony jest amfiladowo z Pokojem Pana Domu. Gabinet właściciela rezydencji był miejscem pracy, wypoczynku oraz „męskich” spotkań. Zgodnie z tendencją w urządzaniu wnętrz fabrykanckich w końcu XIX w. na terenie Niemiec i Śląska wystrój gabinetu jest „ciężki”, tkaniny ciemne, wyposażenie w postaci neorenesansowych i neobarokowych mebli, akcesoriów myśliwskich i  „wschodnich” przedmiotów. Zachował się intarsjowany różnymi gatunkami drewna, oryginalny, neorenesansowy strop. Boazerię i parkiet zrekonstruowano.
 
Muzeum Pana Domu 
W ostatnim pomieszczeniu amfilady zachował się oryginalny strop zdobiony klasycyzującymi malowidłami. Pierwotnie znajdował się tu pokój bilardowy. Obecnie pomieszczenie zaadaptowano na gabinet osobliwości, miejsce ekspozycji cennych i oryginalnych zabytków, zgodnie z dziewiętnastowieczną modą na urządzanie domowych muzeów w ziemiańskich i miejskich rezydencjach mieszkalnych.
 
Hol na pierwszym piętrze
Umieszczony nad holem parteru, pełnił funkcję komunikacyjną. Przed przebudową willi był połączony z niemal wszystkimi pomieszczeniami piętra: sypialnią, pokojami dziecinnymi i garderobą. Wystrój holu na piętrze jest jeszcze oficjalny, łączy reprezentacyjny parter z kameralnym, mniej oficjalnym pierwszym piętrem, stąd umieszczano w nim cenne obrazy i meble. Drewniany strop holu i tralkowa balustrada schodów są oryginalne, posadzka, boazerie i witraż – rekonstrukcjami.
 
UWAGA:  Z  POWODU  WYSTAW  CZASOWYCH  ZMIENNYCH  NA  I. PIĘTRZE   SYPIALNIA, BUDUAR  I  SALON  RODZINNY  SĄ  NIEDOSTĘPNE  DO  ODWOŁANIA 
 
Sypialnia
Sypialnia właścicieli willi została wyposażona w holenderskie neorokokowe meble. Niegdyś, obok sypialni znajdowała się łazienka. Obecnie, po przebudowie w latach 20. XX w., w miejscu tym znajduje się klatka schodowa, łącząca pierwsze i drugie piętro. Malowany strop został zrekonstruowany w oparciu o zachowany fragment. Neorenesansowy piec kaflowy przeniesiono z dawnego pokoju śniadaniowego, znajdującego się w bocznej części willi.
 
Buduar
Kameralny i skromny, jak wszystkie pomieszczenia położone na pierwszym piętrze, przylega do sypialni. Niegdyś służył pani domu jako gotowalnia i miejsce wypoczynku. Zachował się w nim autentyczny strop z ozdobnym dekoracyjnym pasem (bordiurą). Malowane i złocone na profilach boazerie są rekonstrukcjami. Draperie w oknach i drzwiach wykonano z  naturalnego jedwabiu.
 
Salon Rodzinny 
Mniej oficjalne, zaciszne miejsce spotkań rodzinnych. W pomieszczeniu zachował się oryginalny strop. Parkiet z ozdobnym fryzem został wiernie zrekonstruowany. Salon wyposażono w meble z epoki biedermeier. Meble te jako wygodne i solidne cieszyły się popularnością przez całe stulecie, mimo zmiennych mód i nowych tendencji w urządzaniu wnętrz.
 
 
Kurator wystawy, scenariusz, aranżacja wnętrz i projekty tkanin: Anna Kwiecień

Wnętrza Willi Caro

Hol, fot. W. Turkowski

Hol, fot. W. Turkowski

Duży Salon, fot. W. Turkowski

Duży Salon, fot. W. Turkowski

Mały Salon, fot. W. Turkowski

Mały Salon, fot. W. Turkowski

Muzeum Pana Domu, fot. W. Turkowski

Muzeum Pana Domu, fot. W. Turkowski

/