/

Pamięć Kresów – Kresy w Pamięci

TERMIN piątek, 23 sierpnia 2019
Publikacja Pamięć Kresów – Kresy w Pamięci, pod redakcją dr. Bogusława Tracza, stanowi pokłosie konferencji naukowej zorganizowanej wspólnie przez Muzeum w Gliwicach oraz Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, która odbyła się w dniach 25–27 października 2017 r. w Gliwicach. Wzięli w niej udział historycy, socjologowie, politolodzy, literaturoznawcy i reprezentanci innych dziedzin humanistyki, którzy zaprezentowali fenomen szeroko rozumianej „pamięci Kresów” w czasach PRL, prób jej rekultywacji w pierwszych latach transformacji i obecności w różnorodnych dyskursach współczesności.
 
Zaprosiliśmy do udziału zarówno uczonych z ugruntowaną pozycją i dorobkiem naukowym, jak i młodych badaczy, dopiero wkraczających na ścieżki poszukiwania prawdy. Jest naszą intencją, by to spotkanie ludzi nauki przyczyniło się nie tylko do jakże cennej prezentacji badań i wymiany poglądów, ale przede wszystkim zaowocowało pogłębieniem refleksji nad rolą Kresów w dziejach państwa i narodu, zwłaszcza w tragicznym XX stuleciu, oraz ich obecnością w imaginarium narodowej i historycznej świadomości współczesnych Polaków – powiedział dyrektor Muzeum w Gliwicach, Grzegorz Krawczyk.

 
 
Dopiero pod koniec lat osiemdziesiątych, w obliczu erozji systemu, władze zgodziły się na utworzenie pierwszych towarzystw i organizacji zrzeszających mieszkańców dawnych polskich ziem położonych na wschód od linii Bugu. Za główny cel obrano przywrócenie szeroko rozumianej pamięci o Kresach i pomoc nielicznym rodakom, którzy pozostali na Wschodzie. Zaczęto wydawać broszury i dodatki do lokalnych czasopism, organizowano spotkania, zbierano składki. Próbowano nadgonić stracony czas. Wiosną 1990 r. minęło 45 lat od chwili, kiedy pierwsi Polacy z przedwojennych wschodnich województw Rzeczypospolitej w zorganizowanych transportach na zawsze opuścili swą „małą ojczyznę”. Ci, którzy w 1945 r. mieli około dwudziestu lat, w 1990 r. zbliżali się do siedemdziesiątki. Wielu było schorowanych, najstarsi pomimo szczerych chęci nie mogli się już czynnie zaangażować w pracę nowo powstałych towarzystw. Swoje najlepsze lata przeżyli w czasach, kiedy miejscem kultywowania pamięci o utraconym świecie były cztery ściany własnego mieszkania. Konstruowanie narracji kresowych w wolnej Polsce następowało w momencie, kiedy sporo osób, które były nosicielami pamięci o Kresach, już nie żyła.


O trudnym procesie budowania pamięci o Kresach przeczytacie Państwo w publikacji, która jest kolejnym wspólnym przedsięwzięciem Muzeum w Gliwicach i Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach. Na wydawnictwo składa się 21 artykułów naukowych, poprzedzonych wstępem. Książka posiada ponadto noty o autorach, wykaz skrótów i indeks osób. Publikację będzie można nabyć w cenie 35,00 zł w Willi Caro oraz składając zamówienie przez stronę internetową Muzeum - TUTAJ.