Od porcelany po cynę – Muzeum w Gliwicach pozyskało 78 wyjątkowych zabytków
TERMIN
wtorek, 30 grudnia 2025
MIEJSCE
Willa Caro
Muzeum w Gliwicach nie ustaje w powiększaniu swoich zbiorów!
Szczęśliwy koniec roku pozwolił nam na zakup kolekcji 78 niezwykłych przedmiotów. Są to obiekty głównie z porcelany (53) , szkła (19), kamionki (2) i cyny (4).
Filiżanki, kubki, kufelki, naczynia dekoracyjne (wazoniki, wazki) dzbanuszki, mleczniki, popielniczki, paterki, talerzyki, pucharki, szklanice, szklaneczki, kieliszki, czy przyciski do papieru, wchodzące w skład kolekcji powstały w okresie od około 1880 roku do lat 30. XX wieku; w większości są to wyroby o charakterze pamiątkarskim w najlepszym znaczeniu tego słowa. Są to: pamiątki ze śląskich uzdrowisk i kurortów (m.in. Szczawna Zdroju, Kudowy Zdroju, Cieplic Śląskich, Obornik Śląskich, Jastrzębia Zdroju, Goczałkowic), widoki i panoramy miast śląskich (Rudy Śląskiej, Raciborza, Kamiennej Góry, Kowar, Zabrza), herby miast śląskich (Zabrza, Wrocławia, Kłodzka), znane miejsca turystyczno-krajoznawcze Kotliny Kłodzkiej i Karkonoszy (Zamek w Chojniku, Śnieżka), rezydencje pałacowe i zamki na Śląsku (Kamieniec Ząbkowicki, Książ, Stara Łomnica, Szczyty), a także pamiątki z pobytu (pielgrzymek) w miejscach kultu religijnego – znanych śląskich sanktuariów maryjnych (Wambierzyce, Nysa, Góra Św. Anny, Panewniki, Bardo Śląskie).
Miniatury na szkle i porcelanie są bardzo interesującym materiałem ikonograficznym do śląskiej architektury rezydencjonalnej, uzdrowiskowej, turystyczno-krajoznawczej i kościelnej. Wszystkim miniaturom towarzyszą napisy w języku niemieckim. Pierwowzorem dla większości z nich były najpewniej ryciny z wydawnictw i tek tematycznych popularyzujących region, publikowanych często na Śląsku i opracowywanych w wersji zredukowanej w stosunku do pierwowzoru, nanoszonych na porcelanę, także szkło, jako monochromatyczne druki- kalki, sitodruki, uzupełniane drukiem barwnym lub podmalowywane. Taka oferta, wykorzystująca często białą porcelanę bez sygnatur i proste formy szkieł z licznych śląskich wytwórni i fabryk porcelany oraz hut szkła była tańsza i łatwiej dostępna dla szerokiego odbiorcy, dając jednak poczucie zakupu wartościowego wyrobu.
Zakupione przez Muzeum w Gliwicach przedmioty są bardzo rzadkie już dzisiaj na rynku antykwarycznym i kolekcjonerskim. W kolekcjach muzealnych w Polsce brak tak rozbudowanych zespołów dekorowanych od poł. XIX wieku na potrzeby masowego odbiorcy w technice druku, druku kolorowanego, kalki, sitodruku czy fotografii, zgromadzonych sekwencjach problemowo- tematycznych. Charakter takiej produkcji i techniki dekoracji związane z masową produkcją przez lata eliminowały te wyroby z kręgu zainteresowań zbierackich muzeów. Dzisiaj te przedmioty są zapisem standardów życia codziennego na Śląsku końca XIX i pocz. XX wieku, wyrazem ówczesnych atrakcji, mód i poziomu życia codziennego na Śląsku.
Już pod koniec stycznia zaprezentujemy Państwu część tej niezwykłej kolekcji – opowieść o Śląsku w miniaturach wpleciemy w naszą stałą ekspozycję.
Zapraszamy serdecznie!
Oprac. Patrycja Gwoździewicz
Fot. Anna Kruszyna