STRONA GŁÓWNA / WYDARZENIA /LEKCJE TOWARZYSZĄCE WYSTAWIE „ZAGADKOWE KURHANY. POCZĄTKI SŁOWIAN NA GÓRNYM ŚLĄSKU”
/

Lekcje towarzyszące wystawie „Zagadkowe kurhany. Początki Słowian na Górnym Śląsku”

TERMIN 03-19 czerwca 2026
MIEJSCE Zamek Piastowski

Lekcje towarzyszące wystawie „Zagadkowe kurhany. Początki Słowian na Górnym Śląsku”

Słowianie należą do ludów, których początki i proces formowania wciąż budzą liczne pytania badaczy. Ich świat, rekonstruowany na podstawie zabytków archeologicznych, wyników wykopalisk oraz badań wykorzystujących nowoczesne technologie, jak lotnicze skanowanie laserowe (LiDAR), przybliża wystawa „Zagadkowe kurhany. Początki Słowian na Górnym Śląsku”. Do 21 czerwca można ją oglądać w Zamku Piastowskim. Kuratorką ekspozycji jest Monika Michnik, kierownik Działu Archeologii Muzeum w Gliwicach.

To doskonała okazja dla szkół i przedszkoli, by poznać społeczność, która między V a X wiekiem współtworzyła kulturowy krajobraz naszego regionu, a także znacznej części Europy. Zapraszamy na zajęcia towarzyszące wystawie. Lekcje przygotowała i prowadzić będzie filozofka i kulturoznawczyni dr Ewa Chudyba.

Zajęcia odbywają się w przestrzeni wystawy. Rozpoczniemy je od wizyty na stałej ekspozycji archeologicznej, na parterze Zamku Piastowskiego. Prezentowane są tam między innymi zabytki związane ze społecznościami kultury łużyckiej zamieszkującymi w epoce brązu teren Górnego Śląska i ziemi gliwickiej. Zabytki te pozwolą nam dostrzec interesującą różnicę, jaka zachodzi w przypadku odkryć związanych z obecnością Słowian w naszym regionie. Oglądając obiekty prezentowane na wystawie poświęconej temu ludowi, zastanowimy się też nad funkcją, jaką Słowianie przypisywali kurhanom. W Świbiu pod Gliwicami pozostawili ich po sobie aż jedenaście. Czy były jedynie miejscem pochówku, czy także świadectwem pamięci i tożsamości dawnych społeczności słowiańskich? Wspólnie poszukajmy odpowiedzi. 

Do zobaczenia!

 

Tematy lekcji:


1. Słowianie, ich wierzenia i tajemnice
Zajęcia dla grup przedszkolnych, uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Treść modyfikowana w zależności od wieku odbiorców.

2. Słowianie, Germanie, Celtowie i inne ludy – prekursorzy europejskich narodów

Zajęcia dla uczniów szkół podstawowych (od klasy IV) i ponadpodstawowych. Treść modyfikowana w zależności od wieku.

 

Opis zajęć - poniżej. Lekcje realizowane będą od wtorku do piątku, od 2 do 19 czerwca 2026 r., w Zamku Piastowskim o godz. 9.00 i 11.00.

Koszt zajęć: 50 zł od grupy.

Zapisy: tel. 783 560 006.

 

 

Słowianie, ich wierzenia i tajemnice. Zajęcia dla grup przedszkolnych, uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Treść modyfikowana w zależności od wieku odbiorców.


Jak żyli Słowianie na Górnym Śląsku? W co wierzyli? Jak budowali swoje domy i grody? W jaki sposób żegnali zmarłych?

Starożytni i wczesnośredniowieczni autorzy – Herodot, Pliniusz Starszy, Ptolemeusz, Tacyt, Jordanes, Prokopiusz z Cezarei i Teofilakt Symokatta – wspominali o Wenedach, Neurach, Sklawinach i Antach. Czy można wśród tych ludów odnaleźć przodków Słowian?

Skąd Słowianie przybyli na Górny Śląsk i kiedy? Jakie relacje łączyły ich z kaganatem Awarów, skoro w Choruli – niewielkiej miejscowości w województwie opolskim, będącej jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych dokumentujących początki osadnictwa słowiańskiego na Śląsku – odkryto okucie pasa z VIII wieku z przedstawieniem klęczącego gryfa, motywem charakterystycznym dla kultury awarskiej?

Na te wszystkie pytania poszukamy odpowiedzi podczas zajęć. Zastanowimy się również nad tajemnicą kurhanów odkrytych w podgliwickim Świbiu. Być może właśnie to stanowisko archeologiczne stanie się w przyszłości równie ważnym jak Chorula miejscem dla wyjaśnienia zagadek związanych z początkami Słowian na Górnym Śląsku.

Słowianie, Germanie, Celtowie i inne ludy – prekursorzy europejskich narodów. Zajęcia dla uczniów szkół podstawowych (od klasy IV) i ponadpodstawowych. Treść modyfikowana w zależności od wieku.

Kim byli przodkowie współczesnych Europejczyków? Czy dzisiejsi Francuzi są potomkami Celtów, Niemcy – Germanów, a Polacy – Słowian? Odpowiedzi na te pytania nie są tak proste, jak mogłoby się wydawać.
 
Lekcja towarzysząca wystawie „Zagadkowe kurhany. Początki Słowian na Górnym Śląsku” – obok przybliżenia naszych głównych bohaterów, czyli Słowian i związanych z nimi zagadek – stanie się okazją do spojrzenia na genezę współczesnych narodów Europy.
 
Punktem wyjścia do naszych rozważań będzie słynna miniatura z Ewangeliarza cesarza Ottona III, powstałego około roku 1000. Przedstawia ona władcę odbierającego hołd od czterech kobiecych postaci symbolizujących cztery części chrześcijańskiego świata, które w uniwersalistycznej koncepcji Ottona III miały tworzyć odnowione Cesarstwo Rzymskie: Romę, Galię, Germanię i Sclavinię, czyli Słowiańszczyznę.
 
Zastanowimy się, czy nazwy tych krain wywodzą się od ludów zamieszkujących dane obszary, czy raczej od nazw geograficznych. Nie w każdym przypadku odpowiedź będzie taka sama.
 
Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, skąd przybyli Słowianie i jakie związki językowe łączą ich z innymi ludami indoeuropejskimi – od Celtów i Germanów po starożytne ludy Anatolii, takie jak Hetyci.
 
Dowiemy się również, jak w badaniach nad pochodzeniem Słowian wykorzystywane są językoznawstwo, archeologia i archeogenetyka oraz dlaczego wyniki tych badań bywają interpretowane na różne sposoby.
Porozmawiamy także o wędrówkach ludów, migracjach, mieszaniu się kultur i o tym, jak przez stulecia kształtowała się mapa kulturowa i narodowa Europy.

Ta strona używa plików cookies Dowiedz się więcej