„Zaprezentujemy Państwu katalog 427 przedmiotów fajansowych, opowiemy o historii kolekcji, badaniach nad proweniencją i atrybucją przedmiotów, o rodzajach fajansu oraz krótko przedstawimy historię manufaktur śląskich. Prace nad opracowaniem zbioru trwały blisko dwa lata. Możemy śmiało powiedzieć, że Muzeum w Gliwicach posiada największą w Polsce kolekcję fajansów angielskich, a nasz zbiór należy do jednych z najlepszych kolekcji muzealnych. Opowiemy, dlaczego do produkcji fajansu potrzebny jest koń, młyn, kredyt – nie tylko zaufania najważniejszego ministra króla. I że znajomość języka angielskiego była potrzebna na Śląsku już w XVIII wieku" – mówi Patrycja Gwoździewicz, kierownik Działu Sztuki i Rzemiosła Artystycznego, koordynator projektu.

 

<Zapoznanie pana profesora z nieznaną dotąd szerzej częścią kolekcji gliwickiej dało efekt w postaci katalogu naukowego, który nadaje martwym przecież przedmiotom tożsamość, przenosi odbiorcę w czasie i przestrzeni – do XVII-wiecznej Holandii, różnych niemieckich prowincji, dawnej Anglii czy na Górny Śląsk u zarania rewolucji przemysłowej. Katalog ten pozwoli nam stworzyć z tych przedmiotów opowieść o kulturze stołów w XVIII i XIX w., o początkach picia herbaty w Europie, wreszcie o marzeniach ówczesnych ludzi o Oriencie, ich wyobrażeniach o Dalekim Wschodzie, egzotyce oraz o umiłowaniu motywów bliskich, sielskich i rodzimej przyrody. Polne kwiaty, motywy egzotyczne, chinoiserie, sielankowe pejzaże, pruskie orły, krzepkie wieśniaczki, hasający pastuszkowie, łagodne krowy i dumne rumaki – to repertuar form i motywów znajdujących się w gliwickiej kolekcji. Osadzenie przedmiotów muzealnych w miejscu i czasie jest sensem „szaleństwa katalogowania” (na podstawie artykułu P. Gwoździewicz, „Historia kolekcji fajansów zbiorach Muzeum w Gliwicach”).

 

„Muzeum w Gliwicach jest zasobne w wyroby ceramiczne od najstarszych, znalezionych w trakcie badań archeologicznych w Świbiu, z okresu neolitu, po najnowsze naczynia, powstałe zaledwie kilka lat temu w pracowni autorskiej. Tak szerokie spectrum przedmiotów – od ceramiki grobowej aż po obiekty dizajnerskie – wymaga specjalistycznych opracowań i katalogów. Oddajemy zatem w Państwa ręce katalog kolejnej części zbiorów Muzeum w Gliwicach – ponad 400 przedmiotów fajansowych, wyłonionych ze zbioru ceramiki Działu Sztuki i Rzemiosła Artystycznego liczącego łącznie blisko 4500 sztuk" – pisze w „Przedmowie" do katalogu Grzegorz Krawczyk, kierownik ds. programowych i merytorycznych Muzeum w Gliwicach. „To efekt kilkuletniej pracy Pana Profesora dra hab. Wojciecha Kowalskiego, który – jako wybitny znawca i kolekcjoner, autor kilku katalogów własnych fajansów i publikacji na ich temat – podjął się arcyciekawego trudu opracowania tego fragmentu gliwickiej kolekcji. Bez wieloletniej pasji kolekcjonerskiej, a przy tym naukowej, drobiazgowej dociekliwości, nie byłoby możliwe w stosunkowo krótkim czasie opracowanie tak zróżnicowanego pod względem pochodzenia zbioru i przypisania przedmiotów do odpowiednich wytwórni" - dodaje Grzegorz Krawczyk.

 

Wydanie katalogu poprzedziły dwie prezentacje tych wyjątkowych przedmiotów w Willi Caro.

 

 

***

 

Zadanie realizowane w ramach programu rządowego „Wspieranie działań muzealnych”, ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Katalog dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Całkowity koszt zadania to 80 625 zł, kwota dofinansowana przez MKiDN wynosi 64 500 zł.