STRONA GŁÓWNA /ARTYKUŁY /ZBIORY- EPOKA BRĄZU I WCZESNA EPOKA ŻELAZA
Uwaga! We wtorek, 2 marca br., wystawa stała w Domu Pamięci Żydów Górnośląskich będzie z powodów technicznych niedostępna dla zwiedzających. Przepraszamy za utrudnienia! *** Szanowni Państwo - Muzeum w Gliwicach jest już dostępne dla zwiedzających! Prosimy o zapoznanie się z Regulaminem zwiedzania obowiązującym ze względu na sytuację epidemiczną.

Zbiory- Epoka brązu i wczesna epoka żelaza

Jedną z najważniejszych kolekcji  Działu Archeologii stanowią zabytki pozyskane w trakcie 30-letnich badań wykopaliskowych na cmentarzysku w Świbiu. Stanowisko to jest jedną z ciekawszych nekropolii kultury łużyckiej znajdujących się na obszarze Górnego Śląska.  Reprezentuje ono schyłkową, halsztacką fazę tej kultury trwającej na obszarze Polski przez prawie całą epokę brązu i wczesną epokę żelaza.  Podczas prac wykopaliskowych odkopano rozległy cmentarz o wielkości około 1 hektara, usytuowany na piaszczystej wydmie. Cechą charakterystyczną nekropolii jest współwystępowanie mieszanego obrządku pogrzebowego  w postaci inhumacji i kremacji. W sumie zidentyfikowano 576 pochówków szkieletowych i  ciałopalnych. Odsłonięte konstrukcje kamienne w postaci bruków i obstaw jam, a nawet pozostałości po drewnianych skrzyniach lub podkładkach, przyniosły nowe dane na temat zwyczajów obrzędowych łużyczan.

Prawie we wszystkich pochówkach szkieletowych zmarły ułożony był na wznak w pozycji wyprostowanej, z rękami wyprostowanymi wzdłuż tułowia (wyjątkowo ręce były skrzyżowane ),  z głową skierowaną w kierunku północnym. Natomiast groby ciałopalne występowały  w postaci pochówku  popielnicowego, gdy skremowane kości wsypywano najczęściej do jednego naczynia  lub  pochówku  jamowego, gdy wysypywano je bezpośrednio do  niewielkiej jamy.

Ważnym elementem praktykowanego rytuału było wkładanie do grobów zróżnicowanych i wielu przypadkach licznych przedmiotów pochodzenia miejscowego, a także przedmiotów ekskluzywnych importowanych z innych grup kultury łużyckiej lub z obszarów wschodnioalpejskich, północnoitalskich oraz panońskich. Najliczniej  występujące dary grobowe w postaci ceramiki składały się z głównie z zestawu naczyń: garnek, misa i czerpak, układanych za głową zmarłego. Wiele grobów było bogato wyposażonych w kilka naczyń, którym towarzyszyły brązowe i żelazne ozdoby – diademy, naszyjniki, szpile o różnie ukształtowanych główkach, bransolety, nagolenniki. Rzadziej występowały narzędzia, a broń  sporadycznie. Oczywiście wybór tych przedmiotów miał intencjonalne znaczenie podyktowane rytuałem i pośrednio uwarunkowane podziałem na płeć, wiekiem zmarłego oraz jego pozycją społeczną.

oprac. M. Michnik

 

Czerpak profilowany

Żelazna siekierka z bocznymi wyrostkami

Diadem wykonany z krążków ołowianych

Pochówek szkieletowy odsłonięty na cmentarzysku w Świbiu.

 

Widoczna ciemnobrunatna jama w obstawie kamiennej ułożonej w skupiskach wzdłuż dłuższych boków oraz typowe wyposażenie w postaci ceramiki naczyniowej sytuowanej w północnej części, ponad głową zmarłego.

Pochówek ciałopalny popielnicowy

Grot włóczni, jeden z nielicznych egzemplarzy broni znalezionych w Świbiu

Kolia z paciorków szklanych – import z terenów bałkańskich

Paciorki szklane wytwarzane na obszarze północnej Itali

Zapinka harfowata – wyrób o proweniencji panońskiej

Ta strona używa plików cookies Dowiedz się więcej