Muzeum w Gliwicach przygotowało dwujęzyczne polsko-niemieckie wydanie mało znanej i bardzo rzadkiej w niemieckim oryginale książki pt. „Kronika rodziny Hegenscheidt”. Oryginalne dzieło zostało nie tylko fachowo przetłumaczone przez germanistę Dawida Smolorza na język polski, ale także wzbogacone o nowe elementy: wstęp wydawcy, nowe opracowanie redakcyjne oraz posłowie z losami rodziny Hegenscheidtów, a jego warstwa ilustracyjna została znacząco wzbogacona.

Książka ta została wydana pierwotnie w 1929 r., a jej autor pozostaje anonimowy. Jednakże jej główny bohater i jego rodzina nie są osobami nieznanymi w Gliwicach czy na Górnym Śląsku. Publikacja opowiada bowiem o losach i dorobku życiowym powszechnie znanego przemysłowca i twórcy fabryki drutu w Gliwicach, Carla Augusta Wilhelma Hegenscheidta (1823-1891), na tle dziejów jego rodziny. Jej narracja zaczyna się w średniowieczu i opisuje najstarsze losy rodu Hegenscheidtów w głębi Niemiec, ale koncentruje się na gliwickim okresie działalności jej najwybitniejszego przedstawiciela. Książka przybliża nam też surowe zasady panujące w protestanckim domu Hegenscheidtów, w którym ceniono wiarę, pracowitość, przedsiębiorczość, oszczędność, służbę społeczną i tolerancję dla innych nacji. Polscy Ślązacy zatrudnieni w zakładach Hegenscheidta już w latach 80. XIX w. mieli ubezpieczenia społeczne i wspomagani byli w zakresie budowy nowych domów.

Uruchomiona przez Wilhelma Hegenscheidta w 1852 r. za odziedziczony po ojcu spadek niewielka fabryka gwoździ, łańcuchów i drutu w Szobiszowicach koło Gliwic, stała się jednym z zalążków nowoczesnej prywatnej przedsiębiorczości w mieście nad Kłodnicą. Z biegiem czasu połączyła się z powstałym obok niej podobnym zakładem, a potem z przedsiębiorstwem braci Caro dysponującym m.in. hutą żelaza „Hermina” w Łabędach, co dało początek koncernowi przetwórstwa stalowego „Obereisen”– jednemu z największych górnośląskich przedsiębiorstw przemysłowych u progu XX w. Również główna siedziba Muzeum w Gliwicach, Willa Caro wiele mu zawdzięcza, bo pierwotnie została oddana do użytku w 1885 r. jako dom mieszkalny dla Oscara Caro – prezesa zarządu wspomnianego przedsiębiorstwa.

Przygotowane przez nas poszerzone wydanie „Kroniki rodziny Hegenscheidt” powinno zainteresować wszystkich, którzy interesują się historią Górnego Śląska w XIX i XX w., zwłaszcza, że jest ono praktycznie jedynym opracowaniem przedstawiającym tak rzetelnie dzieje jednej z najważniejszych rodzin przemysłowców na tym terenie.

 

Wydawca: Muzeum w Gliwicach
Gliwice, 2026
ISBN 978-83-977001-1-6
Red: Damian Recław
Projekt graficzny, skład: Joanna Trzop
Korekta: Anna Kulczyk (j.polski)
Raphael Pilot, Dawid Smolorz (j.niemiecki)
Redakcja: Damian Recław
Stron: 133 
Okładka twarda