STRONA GŁÓWNA / WYDARZENIA /GÓRNY ŚLĄSK SPRZED 100 LAT. FOTOGRAFICZNA DOKUMENTACJA PAULA SCHAUA
Malowanie kroszonek, Dobrodzień. Fot. P. Schau, przed 1936 r., zbiory MGL

Malowanie kroszonek, Dobrodzień. Fot. P. Schau, przed 1936 r., zbiory MGL

Modlące się kobiety w strojach chłopskich, Staniszcze Małe. Fot. P. Schau, przed 1936 r., zbiory MGL

Modlące się kobiety w strojach chłopskich, Staniszcze Małe. Fot. P. Schau, przed 1936 r., zbiory MGL

Przewoźnicy odrzańscy przy barkach, okolice Koźla. Fot. P. Schau, przed 1936 r., zbiory Muzeum w Gliwicach

Przewoźnicy odrzańscy przy barkach, okolice Koźla. Fot. P. Schau, przed 1936 r., zbiory Muzeum w Gliwicach

/

Górny Śląsk sprzed 100 lat. Fotograficzna dokumentacja Paula Schaua

TERMIN piątek, 10 kwietnia 2026 godz. 17:00
MIEJSCE Willa Caro Czytelnia Sztuki
Już 10 kwietnia o godz. 17.00 zaprosimy Państwa na wykład towarzyszący wystawie „Heimat i hajmat. Górny Śląsk na fotografii przedwojennej ze zbiorów Muzeum w Gliwicach”. Wystawa, zlokalizowana w Czytelni Sztuki (w Willi Caro), to wyjątkowa opowieść o regionie uchwyconym na starych fotografiach – pełna detali, emocji i codziennych historii sprzed ponad stu lat. Prezentowane na niej zdjęcia pochodzą z bogatych zbiorów muzealnych i stanowią niezwykle cenne świadectwo życia na Górnym Śląsku w okresie przedwojennym.
 
Ekspozycja ukazuje różnorodne oblicza regionu: od krajobrazów i architektury – zarówno miejskiej, jak i wiejskiej – po sceny z życia codziennego jego mieszkańców. Szczególne miejsce zajmują fotografie dokumentujące przemysłowy charakter Śląska, ale także życie rodzinne, święta, tradycje i lokalne zwyczaje.
 
Tytułowe „Heimat” i „hajmat” odwołują się do pojęcia „małej ojczyzny”, widzianej zarówno z perspektywy kultury niemieckiej, jak i śląskiej tożsamości. Wystawa stawia pytania o pamięć, tożsamość i sposób, w jaki obraz – fotografia – może utrwalać i współtworzyć nasze wyobrażenie o przeszłości.


***
Paul Schau był ślusarzem,  technikiem, rachmistrzem, inżynierem - przez całe zawodowe życie związanym z górnośląskim hutnictwem. Ale oprócz tego był amatorskim fotografem. Dokumentowanie Górnego Śląska na zdjęciach stało się jego niezwykłą pasją. W swych działaniach osiągnął taki poziom, że fotografie te były publikowane w wielu górnośląskich periodykach. W zbiorach Muzeum w Gliwicach zachowało się około 800 fotograficznych klisz szklanych jego autorstwa, które stanowią niezwykle cenne źródło ikonograficzne do odkrywania przeszłości.
 
Paul Schau fotografował górnośląskie krajobrazy, miasta i wsie, zamki, architekturę sakralną, w szczególności kościoły drewniane, oraz przemysł: kopalnie, huty – ale nie tylko. Wyjątkowe miejsce w jego twórczości stanowią zdjęcia ludzi: podczas ich pracy oraz w czasie różnych świąt, zarówno dorocznych, jak i rodzinnych. Dokumentował ich zachowania, stroje ludowe, otoczenie. Znalazły się wśród nich m.in. fotografie dawnych mieszkańców wyjątkowej podgliwickiej wsi Schönwald oraz unikatowe zdjęcia górnośląskich Romów. Wykonywał także zdjęcia reportażowe z aktualnych wydarzeń w regionie.
 
W swej spuściźnie fotograficznej Paul Schau zachował wyjątkowy obraz Górnego Śląska sprzed 100 lat.
 
Bożena Kubit, wieloletnia etnografka gliwickiego Muzeum, przedstawi w czasie wykładu zarówno proces odkrywania autora tego zbioru fotografii i jego życiorys, jak i zaprezentuje liczne zdjęcia z jego dorobku.
Wykład towarzyszy wystawie „Heimat i hajmat. Górny Śląsk na fotografii przedwojennej ze zbiorów Muzeum w Gliwicach”, na której prezentowane są – wśród wielu innych – także zdjęcia Paula Schaua.
Ta strona używa plików cookies Dowiedz się więcej