Gliwicki Miesiąc Fotografii: Blisko i z oddali - spotkanie z fotografką Joanną Helander

TERMIN czwartek, 19 listopada 2026 godz. 17:00

MIEJSCE Willa Caro

Wydarzenia

Coś więcej...

Czwartek, 19 listopada 2026, Willa Caro, godz. 17.00

Prowadzenie dr Lena Achtelik

Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona

Organizator Muzeum w Gliwicach

Blisko i z oddali – spotkanie z Joanną Helander. Gliwicki Miesiąc Fotografii

Jak zatrzymać w kadrze codzienność, historię i ludzkie emocje? Jak opowiadać fotografią o pamięci, tożsamości i doświadczeniu emigracji? O tym, a także o swojej twórczości i artystycznej drodze opowie Joanna Helander – wybitna fotografka, reżyserka filmów dokumentalnych, pisarka i tłumaczka, której spotkanie odbędzie się w ramach Gliwickiego Miesiąca Fotografii.

Joanna Helander, urodzona w 1948 roku w Rudzie Śląskiej, należy do grona najważniejszych polskich fotografek tworzących poza granicami kraju. Jest cenioną dokumentalistką życia codziennego w PRL-u, a także autorką fotograficznych i filmowych portretów wybitnych przedstawicieli polskiej i szwedzkiej kultury. W swoich pracach z niezwykłą wrażliwością przygląda się ludziom, miejscom i przemijającemu czasowi.

Jej artystyczna droga prowadziła od Krakowa, przez doświadczenie emigracji, aż po Szwecję, gdzie w 1971 roku wyjechała i ukończyła studia fotograficzne. Wcześniej studiowała romanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, angażując się w działalność opozycji demokratycznej w 1968 roku, za co została aresztowana. Doświadczenia pokoleniowe, śląskie korzenie i życie na emigracji stały się ważnymi punktami odniesienia w jej twórczości.

W 1978 roku opublikowała swój pierwszy album fotograficzny „Kobieta”. Kolejne publikacje, m.in. „Gerard K – listy z Polski”, „Gdyby ta Polka była w Szwecji”, „Baby patrzą” czy „Nieznany dworzec”, potwierdziły jej wyjątkową umiejętność łączenia osobistej perspektywy z uważnym dokumentowaniem rzeczywistości. W 2025 roku, z okazji indywidualnej wystawy w Muzeum Literatury w Warszawie, ukazał się album „Co będzie świadectwem – pokolenie 68”.

Joanna Helander jest również autorką filmów dokumentalnych realizowanych wspólnie z Bo Perssonem, m.in. „Teatr Ósmego Dnia”, „Powroty”, „Walc z Miłoszem” oraz „Watching the Moon at Night”. Wspólnie tworzyli także poetyckie diaporamy poświęcone m.in. poetom Nowej Fali. Artystka zajmuje się ponadto przekładem literatury polskiej na język szwedzki, przybliżając tamtejszym odbiorcom twórczość takich autorów jak Ryszard Krynicki czy Władysław Bartoszewski.

W 1983 roku otrzymała prestiżowy tytuł szwedzkiego Fotografa Roku. Jej dorobek został doceniony również licznymi odznaczeniami, a fotografie prezentowane były na wystawach w wielu krajach i trafiły do zbiorów polskich oraz zagranicznych instytucji. Mieszka i pracuje w Göteborgu i Krakowie.

Spotkanie „Blisko i z oddali” będzie okazją do rozmowy o fotografii jako sposobie opowiadania o świecie, o pamięci, śląskiej tożsamości, emigracji i relacjach między kulturami. To także szansa na poznanie historii stojących za kadrami artystki, która od lat z uwagą i wrażliwością dokumentuje ludzi oraz otaczającą ich rzeczywistość.

Rozmowę poprowadzi dr Lena Achtelik.

Serdecznie zapraszamy!