Cykl wykładów: Alfabet antropologii Wykład: E jak Eliade. Biegunowość świata
TERMIN
piątek, 2 października 2026
godz. 17:00
MIEJSCE
Willa Caro
Po przerwie wakacyjnej zapraszamy na kolejne spotkanie z antropologią, w ramach cyklu „Alfabet antropologii”. Następna litera alfabetu zbliży nas do postaci Mircea Eliadego – badacza religii i mitoznawcy, którego teorie i porównania mitologii pochodzących z różnych wyznań miały dowieść uniwersalności wybranych symboli. Myśliciel i zdolny pisarz, był jednocześnie rumuńskim nacjonalistą i skompromitowanym dyplomatą.
Postać Eliadego będzie dla nas wymówką, aby przyjrzeć się bliżej jego – często krytykowanym – teoriom i porównaniom. W szczególności przyjrzymy się niezwykle bogatej symbolice środka i biegunów świata – idei mówiącej o tym, że nasz świat (fizyczny i niematerialny) posiada jakieś centrum, które pomaga człowiekowi określać, co jest dobre, a co złe; gdzie znajduje się początek wszechrzeczy, a gdzie jest ich koniec. Mitologia środka i biegunów, a także wynikająca z nich niejednorodność przestrzeni, przekłada się nie tylko na określone opowieści religijne, ale również na nasze życie codzienne i niecodzienne. Pozwala zrozumieć sposób budowania miast i osad; urządzania wnętrz mieszkalnych; lokowania świątyń; wyboru miejsc pielgrzymek religijnych i świeckich. Wyjaśnia, dlaczego uparcie zdobywamy Mount Everest; co wspólnego ma piramida z drzewkiem majowych, a także dlaczego Nowy Jork może być postrzegany jako miasto równie święte, co Jerozolima.
Cykl „Alfabet antropologii” w Willi Caro
Antropologia kultury to dziedzina nauki, która przede wszystkim próbuje zrozumieć człowieka jako twórcę i uczestnika kultury. Dąży do odkrycia sposobu, w jaki wchodzi on w interakcję ze światem – jak go porządkuje i rozumie. Większość ludzkich nawyków, tradycji, wierzeń i przekonań nie jest efektem osiągnięć naukowych czy technologicznych, a rezultatem głębokiego zakorzenienia w naszej kulturze, która opiera się w znacznej mierze na symbolach, znakach i mitach.
Nowy cykl wykładów, Alfabet antropologii, to przystępne i dowcipne w swojej formule lekcje, które zachęcą słuchaczy do wspólnego przyjrzenia się samym sobie i symbolom, które nieświadomie kierują nami od stuleci, często niezależnie od zmieniającego się wokół świata.
Na lekcjach antropologii wspólnie zastanowimy m.in. nad tym, czy mózg jest ważniejszy od pępka, a także czy strach ma oczy beboka.
Wykłady prowadzi Marta Paszko – antropolożka kultury i etnografka, badaczka regionu, kierowniczka Działu Etnografii i Antropologii Miasta w Muzeum w Gliwicach
Postać Eliadego będzie dla nas wymówką, aby przyjrzeć się bliżej jego – często krytykowanym – teoriom i porównaniom. W szczególności przyjrzymy się niezwykle bogatej symbolice środka i biegunów świata – idei mówiącej o tym, że nasz świat (fizyczny i niematerialny) posiada jakieś centrum, które pomaga człowiekowi określać, co jest dobre, a co złe; gdzie znajduje się początek wszechrzeczy, a gdzie jest ich koniec. Mitologia środka i biegunów, a także wynikająca z nich niejednorodność przestrzeni, przekłada się nie tylko na określone opowieści religijne, ale również na nasze życie codzienne i niecodzienne. Pozwala zrozumieć sposób budowania miast i osad; urządzania wnętrz mieszkalnych; lokowania świątyń; wyboru miejsc pielgrzymek religijnych i świeckich. Wyjaśnia, dlaczego uparcie zdobywamy Mount Everest; co wspólnego ma piramida z drzewkiem majowych, a także dlaczego Nowy Jork może być postrzegany jako miasto równie święte, co Jerozolima.
Cykl „Alfabet antropologii” w Willi Caro
Antropologia kultury to dziedzina nauki, która przede wszystkim próbuje zrozumieć człowieka jako twórcę i uczestnika kultury. Dąży do odkrycia sposobu, w jaki wchodzi on w interakcję ze światem – jak go porządkuje i rozumie. Większość ludzkich nawyków, tradycji, wierzeń i przekonań nie jest efektem osiągnięć naukowych czy technologicznych, a rezultatem głębokiego zakorzenienia w naszej kulturze, która opiera się w znacznej mierze na symbolach, znakach i mitach.
Nowy cykl wykładów, Alfabet antropologii, to przystępne i dowcipne w swojej formule lekcje, które zachęcą słuchaczy do wspólnego przyjrzenia się samym sobie i symbolom, które nieświadomie kierują nami od stuleci, często niezależnie od zmieniającego się wokół świata.
Na lekcjach antropologii wspólnie zastanowimy m.in. nad tym, czy mózg jest ważniejszy od pępka, a także czy strach ma oczy beboka.
Wykłady prowadzi Marta Paszko – antropolożka kultury i etnografka, badaczka regionu, kierowniczka Działu Etnografii i Antropologii Miasta w Muzeum w Gliwicach